Oxford Dictionary: 2025 yılının kelimesi ‘’rage bait’’ ‘’öfke tuzağı ’’

Oxford Dictionary: 2025 Yılının Kelimesi ‘’rage bait’’ ‘’Öfke Tuzağı’’

Derleme ve Düzenleme:Erdemir Toykan

[Yayım Tarihi: 01 Ocak 2026]

Kelime, çevrimiçi etkileşimi artırmak için öfkeyi tetikleyen, kışkırtıcı veya incitici paylaşımları ifade ediyor. Sözlük yetkililerine göre kullanım oranı son 12 ayda üç kat arttı. Rage bait, finale kalan “aura farming” ve “biohack” ifadelerini geride bırakarak yılın kelimesi seçildi.

Oxford’un listesi, 2025’e damga vuran ruh hâlini ve küresel tartışmaları yansıtmayı amaçlıyor.
Rage bait nedir?

Oxford English Dictionary’ye göre rage bait, sosyal medyada bilerek kızdırıcı, öfkelendirici veya provoke edici içerik üretme yöntemi anlamına geliyor. Bu tür içeriklerin amacı, tıklama ve etkileşimi artırarak hesap veya site trafiğini yükseltmek. Clickbait’e benzetilse de clickbait merak uyandırırken, rage bait özellikle öfke duygusuna odaklanıyor.

Diğer adaylar ne anlama geliyor?
Aura farming: Kişinin dış görünüş, davranış veya paylaşımlar yoluyla karizmatik, gizemli, “cool” bir imaj yaratma çabası.

Biohack: Diyet, spor rutini, yaşam tarzı, ilaç, takviye veya teknolojik yöntemlerle zihinsel ve fiziksel performansı artırma girişimi. Son kararda halk oylaması da belirleyici oldu.

Oxford Languages Başkanı Casper Grathwohl, rage bait kavramının hızla yayılmasının çevrimiçi manipülasyonların fark edildiğini gösterdiğini söyledi.

Grathwohl, “Daha önce internet, merak uyandırarak dikkat çekmeye odaklanıyordu. Şimdi ise duygularımızı ele geçiriyor,” dedi ve ekledi: “Bu, teknoloji çağında insan olmanın ne anlama geldiğine dair tartışmanın doğal bir devamı.”

Önceki yılların kelimeleri

Geçen yıl seçilen “brain rot”, saatlerce zihni uyuşturan sosyal medya tüketimini ifade ediyordu.

Oxford’a göre brain rot ve rage bait aynı döngünün parçaları: Öfkeyi tetikle, etkileşimi büyüt, ardından kullanıcıyı zihinsel olarak tüket.

Önceki yıllarda selfie, goblin mode ve rizz gibi ifadeler yılın kelimesi seçilmişti.

Bu yıl başka sözlükler de farklı kavramlara dikkat çekti:

Cambridge Dictionary, 2025’in kelimesi olarak “parasocial” ifadesini seçti. Tanım, tanınan bir kişiyle gerçekte tanışıklık olmadan kurulan duygusal ilişkiyi anlatıyor.

Collins Dictionary ise “vibe coding” kavramını seçti. Bu terim, uygulama veya siteyi elle kodlamak yerine, yapay zekâya tarif ederek oluşturmayı tanımlıyor.

Rage bait’in yüksek kârlılığı

Algoritmaların tüm kuralları içinde en önemlisi, içeriğinizde etkileşim yaratmanızdır; böylece platform onu öne çıkarır. 2025 yılında sosyal ağ kullanımının evrimi, birçok toplumsal ve jeopolitik tartışmanın yanı sıra platformların düzenlenmesine dair sorularla dolu karmaşık bir bağlamda gerçekleşiyor. Kurallar az çok muğlak olduğundan, etik hızla geri plana düşüyor ve öfke üzerinden etkileşim yaratmak, içeriklerin viral olmasını sağlıyor. Kullanıcının rahatsızlığı genellikle çok yüksek sayıda yoruma yol açıyor; yorumların çoğu olumsuz olsa bile, kötü reklâm diye bir şey yoktur, değil mi? Bu içeriklerin yaratıcıları, internetin doğası gereği zaten alacakları öfkeyi ve nefreti manipüle ederek bunların içeriklerine avantaj sağlamasına ve hesaplarını büyütmesine izin veriyor.

Rage bait’in henüz Fransızca bir çevirisi yok, ancak terim olduğu gibi kullanılmaya başladı ve oldukça net biçimde yerleşti. Oxford tarafından seçilen son iki yılın kelimesi olan “brain rot” ve “rage bait”, dijital platformların ve içeriklerin düşünme ve davranış biçimlerimizi dönüştürme gücünün açık bir kanıtı.

BU İÇERİK İLK OLARAK GQ FRANCE WEB SİTESİNDE YAYINLANMIŞTIR.

Referans: Doğruluk Payı

Oxford'un bu seneki seçkisinde aura çiftliği ve biyolojik hile terimleri de yer alıyordu. BBC'nin aktardığına göre, bu terimlerin anlamları ise aşağıdaki gibidir: (Referans:)

Aura çiftçiliği : Kendine güven, soğukkanlılık veya gizem havası vermek amacıyla incelikli bir şekilde davranarak veya kendini sunarak etkileyici, çekici veya karizmatik bir kişilik veya kamusal imaj oluşturma.

Biyolojik hile: Kişinin diyetini, egzersiz rutinini veya yaşam tarzını değiştirerek ya da ilaçlar, takviyeler veya teknolojik cihazlar gibi diğer araçları kullanarak fiziksel veya zihinsel performansını, sağlığını, ömrünü veya refahını iyileştirmeye veya optimize etmeye çalışmak.

Not: Türk Dil Kurumu 2025 yılının kavramını “dijital vicdan” olarak açıkladı. (Yazıya ulaşmak için lütfen tıklayınız.)

Sn.Erdemir Toykan'ın geçmiş yıllardaki yılın kelimesi derleme ve düzenlemeleri aşağıdadır. (Yazılara ulaşmak için lütfen aşağıdaki yazı başlıklarına veya görsellere tıklayınız.)

Oxford Sözlüğü 2024’ün yılının kelimesini seçti: “Beyin çürümesi”