Ülkemizdeki Elektrik Tesisleri, Tesisatları  ile İlgili Yönetmeliklerdeki Gelişmeler  
Bölüm-1
(Elektrik İç Tesisleri Proje Hazırlama Yönetmeliği)

Rana Tülay Kanıt, Sabri Günaydın
 

“Elektrik İç Tesisleri Proje Hazırlama Yönetmeliği” çalışmalarına ilk olarak  2002  yılında ETMD’de  ETMD Yapılarda Elektrik  Tesisatı Proje Şartnamesi  olarak başladık ve meslektaşlarımızla yapılan bir çok toplantı sonrasında o tarihlerdeki güncel standartlar doğrultusunda  şartnameyi oluşturarak meslektaşlarımızın  kullanımına sunduk. 

Aynı yıl ETMD  olarak EMO İstanbul Şubemizdeki  arkadaşlarımızla görüşerek;  Yapılarda Elektrik  Tesisatı Proje Şartnamesi çalışmasının  yönetmelik olarak yayınlanması amacıyla “ETMD Yapılarda Elektrik  Tesisatı Proje Şartnamesi”  çalışmalarımızı paylaşarak      “Elektrik  Tesisleri Proje Yönetmeliği ve Elektrik İç Tesisleri Yönetmeliği Yenilenmesi Komisyonu “  kurarak  çalışmalarımıza hep beraber devam etmeye karar verdik. 

Elektrik İç Tesisleri Proje  Yönetmeliği “ hazırlanması çalışmaları görevi EMO Genel Merkezimiz tarafından EMO İstanbul Şubemize verildi.

EMO(Elektrik Mühendisleri Odası) İstanbul şubesi ve ETMD (Elektrik Tesisat Mühendisleri Derneği)  ile müşterek çalışmaları için komisyon oluşturularak çalışmalarına 11.04.2002  tarihinde başladı. 

Yapılan ilk toplantıda komisyonun  tüm çalışmalarında TS(Türk Standartları),EN,HD (CEN/Avrupa Standardizasyon Komitesi  CENELEC/Elektroteknik Standardizasyon İçin Avrupa Komitesi),IEC (Uluslararası Elektroteknik Komisyonu) standartlarını esas alarak; ülkemizdeki  Elektrik Mühendisliği çalışmalarının Avrupa’daki  ve uluslararası IEC  standartlarına en hızlı şekilde uyum sağlaması, ilgili standartlarının  süratle uygulamaya geçirilmesi amacıyla  yönetmelik çalışmalarına  devam edilmesine karar verilmiştir. 

“Elektrik İç Tesisleri Proje Hazırlama Yönetmeliği “ Enerji ver Tabii Kaynaklar Bakanlığı Bakanlığı tarafından yayınlanarak yürürlüğe girmesi ile elektrik sektörümüzde bu konudaki çok önemli bir boşluk kapatılması ve elektrik tesisatlarının tasarımının  (projelendirmesinin)  Avrupa’daki (CEN-CENELEC/IEC)standartlarına göre yapılması hedeflenmiştir. 

Ayrıca yönetmelik çalışmaları tamamlansa dahi, gelişen ve değişen standartlar doğrultusunda yönetmeliklerin sürekli olarak ve hızlı bir şekilde yenilenebilmesi için; çalışmalara sürekli olarak devam ederek, yönetmeliklerin sürekli güncellenmesi kararlaştırılmıştır.

2002 Yılı Ekim ayında o tarihteki güncel standartlarda atıf edilerek standartlar doğrultusunda hazırlanmış   “ Elektrik İç Tesisleri Proje Hazırlama Yönetmeliği ” tasarısı çalışması bitirilerek, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı’na gönderilmiştir.

Bakanlığın çalışmaları sırasında  tarafımıza   ulaşan bilgilerde bu çalışmayı bakanlıkta yapan meslektaşlarımızın ilgili bölümlerdeki standart atıflarını kaldırdıkları duyumu gelmiştir. Konu ile ilgili bakanlıktaki meslektaşımızla yapılan görüşmelerde standart referanslarının verilerek meslektaşlarımızın   bilgilendirilmesi  gerekliliği önemle belirtilerek ikaz edilmiştir. 

Bu yönetmelik Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı tarafından 14 ay sonra  Elektrik İç Tesisleri Proje Hazırlama Yönetmeliği ( “ ülkemizde ilk defa”  bir proje yönetmeliği ) 3 Aralık 2003 tarihinde 25305 sayılı resmi gazetede  yayımlanarak yürürlüğe sokulmuştur 

Yönetmelik yayınlandığında yönetmeliğin  ilgili bölümlerinde yapılan tüm standart atıflarının ne yazık ki kaldırılarak detayları açıklanmaksızın aşağıda görüleceği üzere tek bir maddede  standartlara atıf yapıldığı   ve ikazlarımıza uyulmadığı görülmüştür.

Kapsam

Madde 2 — Bu Yönetmelik, Elektrik İç Tesisleri Yönetmeliği kapsamındaki kuvvet, aydınlatma, reaktif 
güç kompanzasyonu tesisleri, koruma, haberleşme, yangın haber verme, güvenlik ve benzeri sistemlerinin teknik gereksinimlere uygun yapılabilmesi için hazırlanması gereken elektrik tesisatı proje hizmetlerini kapsar.

Kararnameler, tüzükler, yönetmelikler ve ilgili Türk Standartları bu Yönetmelikte dikkate alınır. Yönetmelikte bulunmayan standartlar ve hükümler için; EN, HD, IEC, VDE ve DIN standartları geçerlidir. Çelişme durumunda yukarıda belirtilen öncelik sırası göz önüne alınır.

Konu ile ilgili bakanlığa yazı yazılarak ilgili konulardaki standart atıflarının yayınlandığı tarihteki güncel standart atıflarının yapılmasının gerekliliği tekrar hatırlatılmıştır. 

Daha sonra yönetmelik taslağı ilgili bölümlerine güncel standartların atıfları yapılarak yönetmelik güncellenmiş ve yönetmelik taslağı olarak birkaç kez bakanlığımıza gönderilmiştir. 

Tüm bunların dışında  çalışma gruplarında yer aldığımız 2023 yılında  12. Kalkınma Planı ilgili  çalışma  gruplarında da konunun önemi belirtilerek  güncel standartların atıf edilerek yönetmeliklerin güncellenmesi konusu belirtilmiştir. 

Üzülerek belirtmek isteriz ki bugüne kadar “Elektrik İç Tesisleri Proje Hazırlama Yönetmeliği”  ile ilgili aradan geçen 23 yıla  rağmen hiçbir çalışma yapılmamıştır. 

Konu ile ilgili çalışmaların en kısa zamanda sonuçlandırılması gerekli ve şarttır. Çok uzun yıllardır bu çalışmaların içinde olan kişiler olarak bir kez daha önemle hatırlatıyoruz.