Alçak Gerilim Donanımları için Güvenlikle İlgili Risk Değerlendirmesi ve Risk Azaltma Kılavuzu Bölüm-3

CENELEC KILAVUZU 32
Alçak Gerilim Donanımları için
Güvenlikle İlgili Risk Değerlendirmesi ve
Risk Azaltma Kılavuzu
Bölüm-3
.png)
Sabri Günaydın
[Yayım Tarihi: 20 Ekim 2026]
"CENELEC Kılavuzu 32" CEN-CENELEC web sitesindeki orjinal İngilizce versiyonundan alınarak ETP Sabri Günaydın tarafından yapay zeka çeviri yazılımları kullanarak Türkçe'ye çeviri yapılmış ve kontrol edilerek düzenlenmiştir. Kılavuz 3 bölüm olarak yayınlanacaktır.
Bu kılavuzun Türkçe'ye tercüme edilerek ETP Portalımızda yayını ile ilgili bize izin veren, destek olan CEN-CENELEC Hukuk Danışmanı Ms. Judith Fierens, CEN ve CENELEC Elektroteknoloji /ICT(Bilgi ve İletişim Teknolojileri) Proje Yöneticisi Attila Unhauzer'e teşekkür ederiz.
.png)
Ek A
(normatif)
Alçak gerilim donanımlarıyla ilgili güvenlik konuları
A.1 Genel(normatif)
Alçak gerilim donanımlarıyla ilgili güvenlik konuları
Aşağıdaki güvenlik hususları listesi, güvenlik yayınları hazırlanırken temel gereklilikler olarak kabul edilebilir. Bu gerekliliklerden hangilerinin belirli bir ürün için geçerli olduğu, mevcut CENELEC Kılavuzunda açıklanan risk değerlendirme prosedürüne dayalı olarak belirlenebilir. Bu ekte açıklananlara ek olarak başka tehlikelerin tespit edildiği durumlar olabilir. Bu durumda, mevcut Kılavuzda açıklanan risk değerlendirme prosedürüne dayalı olarak uygun risk azaltma önlemleri de alınmalıdır. Aşağıdaki tehlikelerin sıralaması, bir öncelik sırasını temsil etmemektedir.
NOT Bu ek, IEC Kılavuzu 104’ün Ek A’sına dayanmaktadır. Çocukların donanımı kullanması veya donanımla etkileşime girmesi durumunda, ekteki liste ISO/IEC Kılavuzu 50’nin Ek A’sı ile genişletilebilir. Uygun olduğu durumlarda, Teknik Komiteler, özellikle profesyonel olmayan kullanıcıların erişebileceği veya kullanabileceği ürünler için çocuklarla ilgili tehlikeleri dikkate almalıdır. Çocuk güvenliği ile ilgili kılavuzlar CEN-CENELEC Kılavuzu 14 ve CEN TS 13387-1'de bulunabilir.
A.2 Ön gözlemler
Bir Teknik Komite (TC), kapsamındaki donanıma ilişkin tüm tehlikeleri ele almak amacıyla potansiyel tehlikeleri belirlemek ve değerlendirmekle yükümlüdür. Ardından, aşağıdakileri dikkate alarak yayını hazırlamalıdır:
– güvenlik entegrasyonu ilkeleri,
– A.4 ila A.7'de belirtilen tehlikelerin değerlendirilmesi ve
– A.8'de belirtilen bilgi gereklilikleri.
A.3 Güvenlik entegrasyonu
Elektrikli donanım, kişilere ve uygun olduğu durumlarda mülke(taşınmaz mal yeterli koruma sağlayacak şekilde tasarlanmalı ve üretilmelidir.
Bu koruma, donanımın özellikleri de dâhil olmak üzere işlevselliği dikkate alınarak, bu ekte listelenen donanımın kullanımından kaynaklanan tüm tehlikelere karşı veya donanımın kendisine etki eden dış etkenlerin neden olduğu bu tür tehlikelere karşı sağlanmalıdır.
Bu ekteki tehlikelerin değerlendirilmesinde, normal kullanım durumları ve makul ölçüde öngörülebilir yanlış kullanım durumları dikkate alınmalıdır.
Teknik komite tarafından benimsenen çözümler, genel olarak kabul görmüş teknik gelişmeler dikkate alınarak güvenlik ilkelerine uygun olmalıdır.
En uygun çözümü seçerken, teknik komite, makul ölçüde mümkün olduğu kadar aşağıdaki ilkeleri belirtilen sırayla uygulayacaktır:
– tasarımın doğası gereği alınan önlemlerle tehlikeleri ortadan kaldırmak veya riskleri azaltmak;
– tasarımın doğası gereği alınan önlemlerle azaltılamayan risklere ilişkin gerekli koruyucu önlemleri almak;
– hedef kullanıcıları ve uygun olduğu durumlarda diğer kişileri kalan riskler konusunda bilgilendirmek, herhangi bir özel eğitimin gerekli olup olmadığını belirtmek ve kişisel koruyucu donanım kullanılması gerekliliğini belirtmek.
Donanım, normal koşullarda ve tek hata durumunda yeterli koruma sağlayacak şekilde tasarlanmalı ve üretilmelidir.
Tek hata durumunda koruma, en az iki koruma yönteminin (örneğin: çift yalıtım) kullanılmasıyla veya yeterli güvenlik marjlarının (örneğin: güçlendirilmiş yalıtım) kullanılmasıyla sağlanabilir.
A.4 Elektriksel tehlikelere karşı koruma
İşlevsel nedenlerle açıkça izin verilen durumlar hariç olmak üzere, ekipmanın erişilebilir iletken parçaları tehlikeli derecede gerilim altında olmamalıdır.
Koruma önlemleri, donanımın normal kullanımı sırasında yalıtımın maruz kalması muhtemel elektriksel, mekanik, kimyasal ve fiziksel zorlamaları dikkate almalıdır.
Özellikle, donanım aşağıdakilerden kaynaklanan elektriksel tehlikelere karşı yeterli koruma sağlamalıdır:
a) kaçak akım;
b) enerji kaynağı;
c) birikmiş yükler;
d) arklar;
e) elektrik çarpması;
f) yanıklar.
A.5 Mekanik tehlikelere karşı koruma
Uygulanabilir olduğu durumlarda, yayınlar, donanımın neden olduğu veya donanıma etki eden beklenen dış kuvvetlerin etkisiyle ortaya çıkan mekanik tehlikelere karşı yeterli gereklilikleri içermelidir; bu tehlikeler özellikle aşağıdakilerden kaynaklanabilir:
a) dengesizlik;
b) çalışma sırasında hata;
c) düşen veya fırlayan nesneler;
d) uygun olmayan yüzeyler, kenarlar veya köşeler;
e) hareketli parçalar, özellikle parçaların dönme hızında değişiklikler olabileceği durumlarda;
f) titreşim;
g) parçaların yanlış takılması.
h) boşluklar ve açıklıklar
i) küçük parçalar
NOT: Küçük parçalar test silindirine sığan parçalar (EN 71-1 “Oyuncakların Güvenliği – Mekanik ve Fiziksel Özellikler”, madde 8.2.) Silindir, 3 yaşından küçük bir çocuğun tamamen genişlemiş boğazını simüle eder.
j) ambalaj
NOT Tehlikeli durumlara ilişkin örnekler için Ek C’ye bakınız
A.6 Diğer tehlikelere karşı koruma
A.6.1 Genel
Uygulanabilir olduğu durumlarda, yayınlar A.6.2 ila A.6.9' 'de ele alınan tehlikelerle ilgili gereklilikleri içermelidir.
A.6.2 Patlama
Patlama tehlikeleri, donanımın kendisinden veya donanım tarafından üretilebilen ya da kullanılabilen ya da donanımın kullanılacağı yerde bulunabilecek gazlar, sıvılar, tozlar, buharlar veya diğer maddelerden kaynaklanabilir.
NOT Patlayıcı ortamlar alanında, özel risk değerlendirmesine, bölge sınıflandırmasına ve donanım koruma seviyesine dikkat edilmelidir.
A.6.3 Elektrik, manyetik ve elektromanyetik alanlardan, diğer iyonlaştırıcı ve iyonlaştırıcı olmayan ışımadan (radyasyondan) kaynaklanan tehlikeler
Donanım, donanım tarafından üretilen elektrik, manyetik ve elektromanyetik alanlar ile diğer iyonlaştırıcı olmayanışıma ların, donanımın çalışması için gerekli olan ölçüde sınırlandırılacağı ve güvenli bir seviyede çalışacağı şekilde tasarlanmalı ve üretilmelidir.
Donanım, iyonlaştırıcı ışıma emisyonunun donanımın çalışması için gerekli olan ölçüde sınırlandırılacağı ve maruz kalan kişiler üzerindeki etkilerin hiç olmayacağı veya tehlikeli olmayan seviyelere indirgeneceği şekilde tasarlanmalı ve imal edilmelidir.
A.6.4 Elektrik, manyetik veya elektromanyetik bozulmalar
Donanım, herhangi bir tehlikenin ortaya çıkmasını önlemek için elektriksel, manyetik ve elektromanyetik bozulmalara karşı yeterli bağışıklığa sahip olacak şekilde tasarlanmalı ve imal edilmelidir. Ayrıca, tehlikeye neden olabilecek diğer donanımlarla etkileşime girmemek üzere manyetik ve elektromanyetik bozulma yayılımını sınırlayacak şekilde tasarlanmalıdır.
A.6.5 Optik ışıma
Donanım, tehlikeli optik ışımaya (LED'ler, lazerler, kızılötesi ve ultraviyole ışıma vb. dâhil) maruz kalınmaması için tasarlanmalı ve imal edilmelidir.
A.6.6 Yangın
Donanımın içinden kaynaklanan tutuşma risklerinin ve yangının yayılmasının sınırlandırılmasını sağlamak için uygun testler belirtilmelidir.
Hükümler arasında sıcaklık sınırlayıcı cihazlar, akım sınırlayıcı cihazlar, kaçak akım algılama cihazları, yangın yayılmasını azaltma yöntemleri ve uygun malzemelerin seçimi yer alabilir.
NOT Alev geciktiricilerin kullanımından kaynaklanabilecek olası çevresel zararlar, yangın riskinin azaltılmasıyla elde edilen faydalarla dengelenmelidir.
A.6.7 Sıcaklık
Dikkate alınması gereken iki ana husus şunlardır:
– dokunulabilir yüzeylerin sıcaklığı, bkz. CENELEC Kılavuzu 29; – sıcaklığın malzemeler ve bileşenler üzerindeki etkileri.
A.6.8 Akustik gürültü
Donanım, gürültünün mümkün olduğunca kabul edilebilir seviyelerde tutulacağı şekilde tasarlanmalı ve imal edilmelidir. Ortaya çıkan gürültü seviyesi kabul edilemez ise, üreticinin talimatlarında harici gürültü azaltma önlemlerinin (örneğin, bölmeler veya kapaklar) veya kişisel koruyucu donanımların kullanımı belirtilmelidir. A.6.9 Biyolojik ve kimyasal etkiler
Aşağıdakilerden kaynaklanan tehlikeler ortaya çıkabilir ve bu tehlikeleri önlemek için önlemler belirtilmelidir:
a) patojenler, bozulma, mikroorganizmalar veya toksinler gibi mikrobiyolojik nedenler; örneğin, bakteri, spor, virüs, maya ve küflerin girmesi veya kalması;
b) temizlik ve dezenfeksiyon maddelerinden kaynaklananlar da dâhil olmak üzere kimyasal nedenler; örneğin, yağlama yağları ve temizlik sıvıları;
c) hammaddelerden, donanımdan veya diğer nedenlerden kaynaklanan yabancı maddeler; örneğin, alerjenler, zararlı böcekler, metaller ve donanımın yapımında kullanılan malzemeler.
A.6.10 Tehlikeli maddelerin (örn. gazlar, sıvılar, tozlar, sisler, buhar) emisyonu, üretimi ve/veya kullanımı
Donanım, ürettiği tehlikeli malzeme ve maddelerin solunması, yutulması, cilt, gözler ve mukoza zarlarıyla teması ve ciltten nüfuz etmesi risklerinin önlenebileceği şekilde tasarlanmalı ve imal edilmelidir. Riskin önlenemediği durumlarda, kullanıcıya uygun uyarılar sağlanmalıdır.
A.6.11 Gözetimsiz çalışma
Donanımın farklı kullanım koşulları altında gözetimsiz çalışması öngörülüyorsa, bu koşulların seçimi ve ayarlamasının güvenli ve güvenilir bir şekilde gerçekleştirilebilecek şekilde tasarlanmalı ve imal edilmelidir.
A.6.12 İstenmeyen çalışma
Donanım, bir sistemin, bileşenin veya donanımın kasıtlı bir komut olmaksızın, tasarımda öngörülen koşulların dışında veya üretici tarafından belirtilen kullanım amacına aykırı olarak gerçekleşen herhangi bir etkinleştirme, işlev veya davranış göz önünde bulundurularak tasarlanmalı ve imal edilmelidir.
NOT Örnek olarak, sistemin planlanmamış, beklenmeyen veya izin verilmeyen bir şekilde çalışmasına neden olan hatalar, dış etkenler ve öngörülen yanlış kullanımlar verilebilir.
A.6.13 Güç kaynağına bağlantı ve kesinti
Gerilim düşüşleri, kesintiler ve/veya donanıma giden güç kaynağının kesilmesinden sonra yeniden sağlanması, tehlikeli durumlara yol açmamalıdır. Özellikle donanım beklenmedik bir şekilde çalışmaya başlamamalı ve donanımın hiçbir hareketli parçası tehlikeli bir şekilde düşmemeli veya fırlamamalıdır.
A.6.14 Donanımların birleştirilmesi
Donanım, diğer donanımlarla birlikte kullanılmak üzere tasarlanmışsa, her bir bileşen, tehlike yaratmadan donanımın monte edilebilmesini sağlayacak şekilde tasarlanmalı ve talimatlar sağlanmalıdır.
A.6.15 İç patlama
Donanım, negatif basınçtan kaynaklanan iç patlama kaynaklarına karşı dayanıklı olmalı ve gazları veya diğer maddeleri tehlikeli bir şekilde dışarı fırlatmamalıdır.
A.6.16 Hijyen koşulları
Donanım, enfeksiyon riski yaratmayacak şekilde temizlenebilmelidir.
A.6.17 Ergonomi
Donanım, güvenli bir şekilde taşınabilme ve kullanılabilme özelliği de dâhil olmak üzere ergonomik ilkelere uygun olarak tasarlanmalı ve üretilmelidir.
A.7 İşlevsel güvenlik ve güvenilirlik
A.7.1 Genel
IEC 61508 kapsamındaki uygulamalar için, IEC Kılavuzu 104:2010'un 5.2.5 bölümündeki gerekliliklere uyulmalıdır.
A.7.2 Donanım tasarımı
Donanım, tehlikelerin ortaya çıkmasını önleyecek şekilde güvenli ve güvenilir olacak şekilde tasarlanmalı ve imal edilmelidir; özellikle:
a) ürün EMC standardında veya genel EMC standardında ilgili kabul edilen elektriksel, manyetik ve elektromanyetik bozulmalar dâhil olmak üzere, öngörülebilir çevre koşullarında normal kullanıma dayanabilmesi;
b) makul ölçüde öngörülebilir yanlış kullanıma dayanabilmeli;
c) mantık hataları (ancak her seferinde yalnızca bir tane meydana gelenler) tehlikeye yol açmamalıdır;
d) güç kaynağındaki kesintiler veya normal dalgalanmalar tehlikeye yol açmamalıdır.
A.7.3 Türle ilgili tehlikeler
Bazı donanım türleriyle ilgili olarak dikkate alınması gerekebilecek potansiyel tehlikeler şunlardır:
a) beklenmedik şekilde çalışmaya başlama veya durma;
b) durma hatasından kaynaklanan tehlikeler.
A.7.4 Sistem hataları
Uygulanabilir olduğu durumlarda, güvenlik yayınları, donanımın bir sistem hatasından sonra veya güç kaynağındaki kesintiler ya da dalgalanmalar sırasında ve sonrasında bile tehlikeleri önleyecek şekilde tasarlanması ve imal edilmesi gerektiğini belirten gereklilikleri içermelidir.
NOT İşlevsel güvenlikle ilgili daha fazla giriş bilgisi, IEC web sitesindeki İşlevsel Güvenlik Bölümü’nde (http://www.iec.ch/zone/fsafety) yer almaktadır.
Özellikle, “İşlevsel güvenlik ve IEC 61508” başlıklı belge, işlevsel güvenliğe ilişkin temel bir giriş sunmaktadır (http://www.iec.ch/about/brochures/pdf/technology/functional_safety.pdf).
A.8 Güvenlikle ilgili güvenlik
Güvenlikle ilgili aşağıdaki gereklilikler IEC 62443 standardından türetilmiştir.
Bir TC/SC, elektrikli cihazların arayüzlerinde (örneğin USB, LAN, WLAN veya uzaktan kumanda cihazları) ve bunlara bağlı iletişim katmanlarında (örneğin TCP bağlantı noktaları) güvenlikle ilgili riskler tespit ettiğinde, güvenliği ele almak için nitel bir yaklaşım belirlenmeli ve Madde 7 ile Şekil 4'te belirtilen risk endeksleri dikkate alınarak aşağıdaki kategorilerden birine sınıflandırılmalıdır:
a) Tesadüfi veya rastlantısal ihlallere karşı koruma;
b) Düşük kaynak, genel beceriler ve düşük motivasyon ile basit yöntemler kullanılarak gerçekleştirilen kasıtlı ihlallere karşı koruma;
c) Orta düzeyde kaynak, söz konusu donanımla ilgili özel beceriler ve orta düzeyde motivasyon kullanılarak sofistike yöntemlerle gerçekleştirilen kasıtlı ihlallere karşı koruma;
d) Geniş kaynaklar, söz konusu donanımla ilgili özel beceriler ve yüksek motivasyon kullanılarak sofistike araçlarla gerçekleştirilen kasıtlı ihlallere karşı koruma.
a) ila d) maddelerinde belirtilen koruma düzeylerine ulaşmak için, TC/SC aşağıdaki güvenlik düzeylerine nasıl ulaşılacağını belirtmelidir:
1) TC/SC, tasarım ve kurulum aşamasında yapılandırma yoluyla belirli bir tehdit türüne karşı koruma önlemleri almalıdır.
2) TC/SC, bir risk değerlendirmesi yoluyla belirli bir bölgenin ilgili tehdit seviyesine (a) ila (d) kategorileri) karşı korunması ihtiyacını belirlemelidir.
3) TC/SC, varlık sahibi, sistem entegratörü, ürün tedarikçisi ve/veya bunların herhangi bir kombinasyonunun, a) ila d) maddelerinde açıklanan belirli güvenlik gereksinimlerini karşılamak üzere bölgeyi, sistemi veya bileşeni nasıl yapılandıracağını belirtmelidir.
Güvenlikle ilgili güvenlik risklerine yönelik birçok koruyucu önlem, ürün düzeyinde değil, yalnızca sistem düzeyinde yönetilebilir.
TC/SC, yukarıda belirtilen 1) ila 3) numaralı yöntemleri belirlerken aşağıdaki temel güvenlik gerekliliklerini dikkate almalıdır:
I. Kimlik doğrulama ve otentikasyon kontrolü
II. Kullanım kontrolü
III. Sistem bütünlüğü
IV. Olaylara zamanında müdahale
V. Kaynak kullanılabilirliği
NOT Olası önlemlere örnekler şunlardır:
— sistemleri ve verileri yetkisiz erişime karşı korumak için kimlik doğrulama ve erişim kontrolü (teknik ve organizasyonel araçları içerebilir);
— yetkisiz manipülasyonu tespit etmek için cihazda yerel olarak iletilen veya depolanan verilerin bütünlüğünün korunması.
A.9 Bilgi gereklilikleri
a) Üreticinin veya tedarikçinin adı ya da marka adı veya ticari markası, elektrikli donanımın üzerine veya bunun mümkün olmadığı durumlarda ambalajının üzerine açıkça basılmalıdır. Uygun olduğu durumlarda, üretim tarihi ve yerini belirten bir işaret de bulunmalıdır.
b) Donanımla birlikte sağlanan bilgiler, nakliye, kurulum (montaj), bakım, temizlik, çalıştırma, depolama ve imha ile ilgili güvenlik talimatlarını da içermelidir.
c) Alınan tüm önlemlere rağmen riskler devam ediyorsa veya açıkça görülmeyen potansiyel riskler söz konusuysa, uygun uyarılar veya semboller sağlanmalıdır.
d) Donanımın güvenli bir şekilde ve amaçlandığı ve makul olarak öngörülebilen uygulamalarda kullanılmasını sağlayacak temel özellikler, bunların tanınması ve bunlara uyulması, donanımın üzerine okunaklı ve silinmez bir şekilde işaretlenmeli veya bu mümkün değilse, donanımla birlikte verilen kullanım talimatlarında belirtilmelidir.
e) İşaretleme yoluyla veya kullanım talimatlarında verilen ve donanımın güvenli kullanımı için gerekli olan bilgiler, hedef kullanıcı tarafından kolayca anlaşılabilir olmalıdır.
Ek B
(bilgilendirici)
Destekleyici standartlar
(bilgilendirici)
Destekleyici standartlar
B.1 Temel güvenlik standartları
Temel güvenlik standartlarını hazırlayan Teknik Komiteler (TC) ve Alt Komiteler (SC) aşağıdaki adreste bulunabilir: http://www.iec.ch/acos - “Güvenlik İşlevleri’ ne tıklayın, ardından “Yatay Güvenlik İşlevleri’ ne tıklayın.
B.2 Grup güvenlik standartları
Grup güvenlik standartlarını hazırlayan Teknik Komiteler (TC) ve Alt Komiteler (SC), şu adreste bulunabilir:
http://www.iec.ch/acos – “Güvenlik Fonksiyonları”na tıklayın, ardından “Grup Güvenlik Fonksiyonları”na tıklayın.
Ek C
(bilgilendirme amaçlı)
(bilgilendirme amaçlı)
Tehlikeler, tehlikeli durumlar ve tehlikeli olaylara ilişkin örnekler
| Tehlike kategorileri | Tehlikeler | Örnekler | Tehlikeli durumlar | Tehlikeli olaylar | Olası zarar veya hasarlar |
| Elektrik çarpması ve diğer elektriksel tehlikeler | Kaçak akım | Elektrik kablolarının bağlantısı | Kablonun eskimiş kısmında akım kaçağı | Kablonun eskimiş kısmına dokunma | İnsan vücudundan geçen akım |
| Birikmiş yükler | Elektrik motorlarının çalışması | Elektrostatik deşarj kıvılcımı | Yanıcı maddelere sıçrayan kıvılcım | Motorun/insanın yanması | |
| Yangın tehlikeleri | Dış tutuşma kaynağı NOT: Bu sorunun nasıl ele alınacağına ilişkin kılavuz şu anda hazırlanmaktadır. | Yangının bir donanıma sıçraması | Diğer donanımlara bağlı bir donanımın tutuşması | Yangının diğer donanımlara yayılması | Diğer Donanımların / insanların yanması |
| Dâhili tutuşma kaynağı | Yangının donanım içinde yayılması | Donanım içindeki bir bileşenin ısınması | Parça yanmaya başlar | Diğer Donanımların /insanların yanması | |
| Mekanik tehlikeler | Dengesizlik | Dağıtım kabininin kurulumu | Dağıtım kabininin dengesiz kurulumu | Dağıtım kabininin düşmesi | İnsanların yaralanması/mülk hasarı |
| Keskin kenarlar | Donanımın temizlenmesi | Donanımda keskin kenar bulunması | Donanımı temizlerken keskin kenara dokunma | Elin kesilmesi | |
| Küçük Parçalar | Düğmeler, Anahtarlar, Kapaklar, Etiketler | Ürün/cihazdan küçük parçaların kopması | Küçük parçanın yutulması | Boğulma, Nefes alamama | |
| Boşluklar ve Açıklıklar | Donanımın kullanımı, temizliği ve bakımı | Donanımda boşluk ve açıklıkların varlığı | Parmak, uzuvlar, vücut ve başın sıkışması | Kesilme, Çürük | |
| Titreşim | Delme makinesinin kullanımı | Kişi tarafından tutulan matkap makinesinin şiddetli titreşimi | Şiddetli titreşim nedeniyle matkap makinesinin düşmesi | İnsanın yaralanması | |
| Diğer tehlikeler | Akustik gürültü | Elektrikli süpürgenin kullanımı | Elektrikli süpürgenin neden olduğu akustik gürültü | Çocuğun uzun süre gürültülü ortamda bulunması | Çocuğun kulak çınlaması/işitme kaybı |
| Tehlikeli maddelerin kullanımı | Gaz yalıtımlı şalt cihazlarının çalıştırılması | Gaz yalıtımlı şalt cihazlarında yalıtım maddesi olarak sülfür heksaflorür (SF6) kullanımı | SF6 sızıntısı | İnsan zehirlenmesi | |
| Güç kaynağına bağlantı | Priz kullanımı | Yanlış davranışla fişi prize takma | Fişin metal temas noktasına dokunma | İnsan vücudundan geçen akım | |
| Ambalaj | Plastik Torbalar, Ambalaj Kordonları, Etiketler | Kafanın plastik poşete sıkışması. Boynun etrafına dolanan kordon | Torbadan veya kordondan kurtulamama. | Boğulma, Boğulma | |
| Yanlış çalışmadan kaynaklanan tehlikeler | Yazılımdaki mantık hataları | Kontrol donanımının çalışması | Kontrol donanımının yazılımındaki mantık hatası | Mantık hatası bulunan işlev modülüne erişim | Donanımın kontrolündeki hata |
| Elektrik, manyetik ve elektromanyetik alanlardan, diğer iyonlaştırıcı ve iyonlaştırıcı olmayan ışımadan kaynaklanan tehlikeler | Yıldırım | Donanımın çalışması | Donanım çevresindeki yıldırım kaynaklı elektromanyetik darbe | Donanımda aşırı gerilim oluşmasına neden olma | Donanımın arızalanması |
| Ergonomi | İnsan-makine arayüzü | Verilerin okunması | Arayüzde belirsiz karakterlerin görüntülenmesi | Verilerin yanlış okunması | Yanlış veri alınması |
Ek D
(bilgilendirici)
Bu CENELEC Kılavuzunun uygulanmasına yönelik araç
Alçak gerilim donanımıyla ilişkili tehlikeler belirlendikten ve ilgili riskler tahmin edilip değerlendirildikten sonra, risk değerlendirmesinin sonucu aşağıdaki tabloda belgelenebilir. Sol sütun, Ek A'da açıklanan tehlikeleri listeler. 2. sütun, Teknik Komiteler tarafından gerçekleştirilen tehlike belirleme çalışmasının sonucunu gösterir ve 3. sütun, ilgili tehlikeyle ilişkili riski azaltmaya yönelik çözümü belgeler. Teknik Komiteler tarafından 3. sütunda yapılan basit bir doğrulama, örneğin yatay bir güvenlik standardına, grup güvenlik standardına veya başka bir SDO’dan (örn. CEN/ISO) uygun bir standarda yapılan atıf olabilir. Ayrıca, bir standarda tabi olmayan teknik bir çözüm de açıklanabilir.
Tablo D.1 — Risk değerlendirme belgeleri
| Gereklilik | İlgili mi? Evet/ Hayır? | Şu unsurlar tarafından karşılanır |
| A.2 Ön gözlemler | Evet | Bu Kılavuzun Ek A'sının uygulanması |
| A.3 Güvenlik entegrasyonu | Evet | Bu Kılavuzun uygulanması, özellikle “3 adımlı yöntem”in uygulanması
|
| A.4 Elektriksel tehlikelere karşı koruma | ||
| a) kaçak akım | ||
| b) enerji kaynağı | ||
| c) birikmiş yükler | ||
| d) arklar | ||
| e) elektrik çarpması | ||
| f) yanıklar | ||
| A.5 Mekanik tehlikelere karşı koruma | ||
| a) dengesizlik | ||
| b) çalışma sırasında hata | ||
| c) düşen veya fırlayan nesneler | ||
| d) uygun olmayan yüzeyler, kenarlar veya köşeler |
| Gereklilik | İlgili mi? Evet/ Hayır? | Şu unsurlar tarafından karşılanır |
| e) hareketli parçalar, özellikle parçaların dönme hızında değişiklikler olabileceği durumlar | ||
| f) titreşim | ||
| g) parçaların yanlış takılması | ||
| h) boşluklar ve açıklıklar | ||
| i) küçük parçalar | ||
| A.6 Diğer tehlikelere karşı koruma | ||
| A.6.2 Patlama | ||
| A.6.3 Elektrik, manyetik ve elektromanyetik alanlardan, diğer iyonlaştırıcı ve iyonlaştırıcı olmayan ışıma dan kaynaklanan tehlikeler | ||
| A.6.4 Elektrik, manyetik ve elektromanyetik bozulmalar | ||
| A.6.5 Optik ışıma | ||
| A.6.6 Yangın | ||
| A.6.7 Sıcaklık | ||
| A.6.8 Akustik Gürültü | ||
| A.6.9 Biyolojik ve kimyasal etkiler | ||
| A.6.10 Emisyonlar, tehlikeli maddelerin üretimi ve/veya kullanımı (örn. gazlar, sıvılar, tozlar, sisler, buhar) | ||
| A.6.11 Gözetimsiz çalışma | ||
| A.6.12 İstenmeyen çalışma | ||
| A.6.13 Güç kaynağına bağlantı ve kesinti | ||
| A.6.14 Donanımların birleştirilmesi | ||
| A.6.15 İçe patlama |
CENELEC Kılavuzu 32:2026
| Gereklilik | İlgili mi? Evet/ Hayır? | Şu şartla tarafından karşılanır |
| A.6.16 Hijyen koşulları | ||
| A.6.17 Ergonomi | ||
| A.7 İşlevsel güvenlik ve güvenilirlik | ||
| A.7.2 Donanım tasarımı | ||
| A.7.3 Türle ilgili tehlikeler | ||
| A.7.4 Sistem hataları | ||
| A.8 Güvenlikle ilgili güvenlik Temel gereklilikler I. ila V.'yi dikkate alarak 1) ila 3) numaralı gereklilikleri a) ila d) kategorilerine atayın. | ||
| a) Tesadüfi veya rastlantısal ihlallere karşı koruma | ||
| b) Düşük kaynak, genel beceriler ve düşük motivasyonla basit yöntemler kullanılarak kasıtlı ihlale karşı koruma | ||
| c) Orta düzeyde kaynak, söz konusu donanımla ilgili özel beceriler ve orta düzeyde motivasyon kullanılarak sofistike yöntemlerle gerçekleştirilen kasıtlı ihlallere karşı koruma | ||
| d) Geniş kaynaklar, söz konusu donanımla ilgili özel beceriler ve yüksek motivasyon kullanılarak sofistike araçlarla gerçekleştirilen kasıtlı ihlallere karşı koruma | ||
| A.9 Bilgi gereksinimleri |
Kaynakça
IEC/IEEE 82079-1, Ürünlerin kullanım bilgilerinin (kullanım talimatlarının) hazırlanması — Bölüm 1: İlkeler ve genel gereklilikler
-IEC Kılavuzu 116, Alçak gerilim donanımları için güvenlikle ilgili risk değerlendirmesi ve risk azaltma kılavuzları
ISO 9241-210, İnsan-sistem etkileşiminin ergonomisi — Bölüm 210: Etkileşimli sistemler için insan merkezli tasarım
2014/35/AB sayılı AB Direktifi, Belirli gerilim sınırları içinde kullanılmak üzere tasarlanmış elektrikli donanımlar
2006/95/EC sayılı Direktifin uygulanmasına ilişkin kılavuzlar
(http://www.iec.ch/about/brochures/pdf/technology/functional_safety.pdf)
CEN TS 13387-1:2025, Çocuk bakım ürünleri — Genel güvenlik kılavuzları — Bölüm 1: Güvenlik felsefesi ve güvenlik değerlendirmesi
Paylaş:

ETİK
KÜLTÜR & SANAT































