IEC 62271-201:2026  
1 kV ile 52 kV'a kadar olan beyan gerilimleri için a.a. katı yalıtkan mahfazalı anahtarlama  ve kontrol düzeni standardı güncellendi!


Sabri Günaydın 


 

[Yayım Tarihi: 3 Ekim 2026]
 

IEC, orta gerilim anahtarlama ve kontrol düzenlerini ilgilendiren IEC 62271 serisinin önemli standartlarından IEC 62271-201’i Temmuz 2026’da güncelledi.

Yeni standart:
IEC 62271-201:2026 – High-voltage switchgear and controlgear – Part 201: AC solid-insulation enclosed switchgear and controlgear for rated voltages above 1 kV and up to and including 52 kV

adıyla 22 Temmuz 2026 tarihinde Edition 3.0 olarak yayımlandı.

Yeni baskı, 2014 yılında yayımlanan IEC 62271-201:2014 Edition 2.0’ın yerini aldı ve IEC tarafından “teknik revizyon” olarak tanımlandı.


1. IEC 62271-201 hangi donanımları kapsıyor?

IEC 62271-201:2026;

►alternatif akımda çalışan,

►1 kV’un üzerinde ve 52 kV dâhil olmak üzere 52 kV’a kadar beyan gerilimine sahip,
60 Hz’e kadar servis frekanslarında çalışan,

►bina içi kuruluma yönelik,

►yalnızca yetkili personelin erişebildiği alanlarda kullanılan

fabrikada önceden üretilmiş  katı yalıtkan mahfazalı anahtarlama ve kontrol düzenlerine  uygulanır.

Düzen içerisinde hava yalıtımlı veya akışkan doldurulmuş bölmeler ya da bunların her ikisi de bulunabilir.

Bu nedenle standardın yalnızca tamamen katı yalıtımlı hücrelerden oluşan bir sistemi tarif ettiği düşünülmemelidir. Katı yalıtkan mahfazalı tertibat içerisinde farklı yalıtım teknolojilerine sahip bölmeler bulunabilmektedir.

IEC ayrıca, tertibat içerisine monte edilen bileşenler bakımından IEC 62271-201'in ilgili münferit ürün standartlarındaki gereklilikleri bazı durumlarda tamamlayabileceğini, bazı durumlarda ise onların yerine geçebileceğini belirtmektedir.

2. IEC 62271-201:2014 → IEC 62271-201:2026

2026 baskısı yalnızca editoryal bir güncelleme değildir.

IEC, yeni baskıda önceki standarda göre 16 önemli teknik değişiklik tanımlamaktadır.

Değişikliklerin önemli bir bölümü IEC 62271 ailesi içerisindeki standartların birbiriyle uyumlaştırılması, LSC sınıflandırmasının açıklığa kavuşturulması, topraklama devresi, mekanik testler ve özellikle IAC – Internal Arc Classification / İç Ark Sınıflandırması ile ilgilidir.
 

3. IEC 62271-200 ile uyum güçlendirildi

2026 revizyonunun en önemli değişikliklerinden biri IEC 62271-201'in, metal mahfazalı anahtarlama ve kontrol düzenlerini kapsayan IEC 62271-200:2021 Edition 3.0 ve Amendment 1:2024 ile uygun olduğu ölçüde yeniden uyumlaştırılmasıdır.

Uyum;
yapı, tanımlar, sınıflandırmalar, değerleri ve test prosedürlerini kapsamaktadır.

Bu yaklaşım, katı yalıtkan mahfazalı ve metal mahfazalı orta gerilim anahtarlama düzenleri arasında IEC 62271 ailesi içerisinde daha tutarlı bir terminoloji ve değerlendirme sistematiği oluşturmayı amaçlamaktadır.

4. Madde numaraları IEC 62271-1 ile uyumlaştırıldı

Standardın madde numaralandırması IEC 62271-1:2017 ile uyumlu hâle getirildi.

IEC 62271-1, yüksek gerilim anahtarlama ve kontrol düzenleri için ortak özellikleri belirleyen temel standarttır.

IEC 62271-201:2026'da özellikle Madde 3 altındaki alt madde isimleri IEC 62271-1 sistematiğine göre düzenlenmiştir.

Bu değişiklik üretici, laboratuvar, tasarımcı ve şartname hazırlayıcı açısından IEC 62271 ailesindeki farklı ürün standartlarının birlikte kullanılmasını kolaylaştırmaktadır.

5. Yeni işletme ve kullanım tanımları

Madde 3'e üç önemli kavram için özel tanımlar eklenmiştir:

♦in service: işletmede
♦normal operating condition: normal işletme koşulu
♦normal use: normal kullanım

Bu tanımlar özellikle erişilebilirlik, işletme işlemleri, bölmelere erişim, bakım ve güvenlik sınıflandırmalarının yorumlanmasında önem taşımaktadır.
 

6. Topraklama devresi daha ayrıntılı tanımlandı

IEC 62271-201:2026'nın önemli teknik değişikliklerinden biri earthing circuit – topraklama devresi ile ilgilidir.

Topraklama devresi yeni baskıda daha kesin biçimde tanımlanmış;

►ilgili beyan değerleri,
►performans gerekleri,
►doğrulama yöntemleri ve
►test gereklilikleri

daha açık hâle getirilmiştir.

Bu değişiklik özellikle kısa devre koşullarında hata akımlarının güvenli şekilde taşınması ve tertibat içerisindeki koruyucu topraklama sürekliliğinin doğrulanması açısından önemlidir.

7. Kilitleme mekanizmalarının tip testleri değişti

Anahtarlama düzenlerinde yanlış işletme işlemlerini önlemek amacıyla kullanılan mekanik kilitlemeler güvenliğin temel unsurlarındandır.

2026 baskısında interlock – kilitleme düzenleri için gerçekleştirilen mekanik tip testlerinin sayısı azaltılmıştır.

Bunun yanında Madde 7.102 kapsamında tip testleri sırasında uygulanması gereken kuvvetler daha açık şekilde tanımlanmıştır.

Dolayısıyla değişiklik, güvenlik işlevinden vazgeçilmesi anlamına gelmemekte; test prosedürünün daha kesin ve standardize edilmiş şekilde tanımlanmasını amaçlamaktadır.

8. Ana devre direnç ölçümünde önemli değişiklik

Önceki uygulamada ana devrenin direncinin sürekli akım/sıcaklık artışı testiyle ilişkili olarak değerlendirilmesine yönelik farklı ölçümler bulunuyordu.

2026 baskısında ana devre direnç ölçümünün sürekli akım testinden önce yapılması, rutin testler için referans oluşturması bakımından yeterli kabul edilmektedir.

Sürekli akım testinin ardından direnç ölçümü artık gerekli değildir.

IEC'nin değişiklik açıklamasındaki gerekçesine göre sıcaklık artışı testinin hemen ardından gerçekleştirilecek bu direnç ölçümü anlamlı ilave bilgi sağlamamaktadır.

Bu değişiklik özellikle tip test laboratuvarlarının test prosedürleri açısından dikkate alınmalıdır.

9. Kesici ve anahtarlama cihazı standartları dikkate alındı

IEC 62271-201:2026'nın 7.101.2 maddesinde güncel anahtarlama cihazı standartları da dikkate alınmıştır.

Bunlar arasında:

♦IEC 62271-100:2021+AMD 1:2024  – yüksek gerilim alternatif akım devre kesicileri,
♦IEC 62271-107:2019 – sigortalı alternatif akım anahtarları,
ve
♦IEC/IEEE 62271-37-013:2021+COR1:2024 alternatif akım heneratör devre kesicileri,
yer almaktadır.

Böylece düzen standardı ile içerisinde kullanılan anahtarlama cihazlarının ürün standartları arasındaki teknik bağlantı güncellenmiştir.

10. LSC – Servis Sürekliliği Kaybı kategorisi daha açık hâle getirildi

Yeni baskının uygulama açısından en dikkat çekici değişikliklerinden biri LSC – Loss of Service Continuity / Servis Sürekliliği Kaybı kategorisinin daha ayrıntılı açıklanmasıdır.

LSC sınıflandırması, anahtarlama düzeninin bir bölümüne erişim gerektiğinde diğer bölümlerin enerjili ve işletmede tutulabilme durumunu ifade eder.

IEC 62271-201:2026 ile LSC kategorilerinin belirlenmesi daha açık hâle getirilmiş ve standarda Ek G'de açıklayıcı bir akış şeması eklenmiştir.

Bu değişiklik;

►tasarımcı,
►üretici,
►şartname hazırlayıcı,
►işletmeci ve
►kabul/test personeli

açısından LSC sınıflandırmasının daha tutarlı uygulanmasını sağlayacaktır.

Özellikle enerji sürekliliğinin kritik olduğu endüstriyel tesisler, veri merkezleri, altyapı tesisleri ve proses tesislerinde LSC sınıflandırmasının doğru belirtilmesi önem taşımaktadır.

11. İç ark sınıflandırmasında önemli değişiklik: IAC Kriter 4

IEC 62271-201:2026'nın güvenlik açısından en önemli değişikliklerinden biri IAC – İç Ark   Sınıflandırması testleriyle ilgilidir.

İç ark testi sırasında kullanılan Kriter 4 bakımından yeni bir 1 saniye kuralı getirilmiştir.

Bu kriter kapsamında tutuşmanın;

sıcak gazlardan mı, yoksa akkor parçacıklardan mı

kaynaklandığının değerlendirilmesinde 1 saniyelik süre dikkate alınmaktadır.

Bu değişiklik iç ark test sonuçlarının yorumlanması ve personel güvenliğinin doğrulanması açısından önem taşımaktadır.

12. Çıkıntılı tasarımların iç ark testleri daha ayrıntılı

Anahtarlama ve kontrol düzeninin mahfazasından dışarı doğru çıkan bölümler veya geometrik çıkıntılar, iç ark sırasında oluşan sıcak gazların yönünü ve basınç dağılımını etkileyebilir.

Bu nedenle çıkıntılara sahip anahtarlama düzenlerinin internal arc – iç ark testlerinin nasıl gerçekleştirileceği Ek A'da daha ayrıntılı biçimde tanımlanmıştır.

Bu değişiklik özellikle standart bir pano geometrisinden farklı tasarımlara sahip ürünlerin IAC doğrulamasında önemlidir.
 

13. IAC-İç Ark Sınıflandırması testinin kapsamadığı örnekler Madde 9.103'e taşındı

Önceki baskıda Madde 6 içerisinde yer alan, IAC testinin kapsamadığı bazı durumlara ilişkin örnekler yeni baskıda Madde 9.103'e aktarılmıştır.

Bu değişiklik büyük ölçüde standardın sistematiğinin geliştirilmesine yönelik olmakla birlikte, iç ark sınıflandırmasının hangi durumları kapsadığının doğru yorumlanması açısından önem taşımaktadır.

14. PI kategorisi kaldırıldı

Önemli sınıflandırma değişikliklerinden biri bölmelerle ilgilidir.

Normal kullanım sırasında erişilebilen bölmeler için daha önce kullanılan PI kategorisi kaldırılmıştır.

IEC 62271-201:2026 Madde 6.103.3 kapsamında normal kullanım sırasında erişilebilen bölmeler artık:

PA, PB1 veya PB2

olarak sınıflandırılmaktadır.

Bu nedenle eski standarda göre hazırlanmış ürün dokümanları, teknik şartnameler ve tip test belgeleri değerlendirilirken bu terminoloji değişikliği özellikle dikkate alınmalıdır.

15. “Assembly” kavramı tanımlandı

Yeni baskıda assembly – düzen(tertibat)  terimi Madde 3 içerisinde açıkça tanımlanmıştır.

Standart içerisinde bu terim, gerektiğinde solid-insulation enclosed switchgear and controlgear – katı yalıtkan mahfazalı anahtarlama ve kontrol düzeni ifadesiyle eş anlamlı olarak kullanılmaktadır.

Ayrıca standardın terminolojisinde uygun yerlerde İngilizce “metallic” yerine “metal” terimi kullanılmaya başlanmıştır.

16. Değişikliklerin üreticilere etkisi

IEC 62271-201:2026'nın yayımlanmasıyla birlikte üreticilerin özellikle aşağıdaki konuları yeniden değerlendirmeleri gerekecektir:

Tip test raporları:
Yeni test ve sınıflandırma hükümleri açısından mevcut tip testlerin geçerliliği değerlendirilmelidir.

IAC sınıflandırması:
Criterion 4'teki 1 saniye kuralı ve çıkıntılı tasarımlara ilişkin yeni hükümler dikkate alınmalıdır.

LSC sınıflandırması:
Yeni açıklamalar ve Ek G'deki karar akışı doğrultusunda ürün sınıflandırmaları kontrol edilmelidir.

Topraklama devresi:
Beyan değerleri ve test gerekleri yeni standarda göre gözden geçirilmelidir.

Bölme sınıflandırması:
PI kategorisinin kaldırılması nedeniyle PA, PB1 ve PB2 sınıflandırmaları ürün dokümantasyonuna doğru şekilde aktarılmalıdır.

Teknik dokümantasyon:
Madde numaraları ve IEC 62271-1 ile bağlantılar değiştiğinden eski standarda yapılan atıflar kontrol edilmelidir.


17. Proje ve teknik şartnamelerde ne yapılmalı?
Yeni projelerde yalnızca;

“Hücreler IEC 62271-201'e uygun olacaktır.”

şeklindeki genel bir ifade yeterli görülmemelidir.

Şartnamede standardın baskısının açıkça belirtilmesi uygun olacaktır:

IEC 62271-201:2026, Edition 3.0

Bunun yanında projeye bağlı olarak;

►beyan gerilimi,
►beyan frekansı,
►beyan normal akımı,
►kısa süreli dayanım akımı,
►tepe dayanım akımı,
►yalıtım seviyesi,
►LSC kategorisi,
►bölme sınıflandırması,
►IAC sınıflandırması,
►iç ark akımı ve süresi,
►erişilebilir taraflar,
►topraklama devresi özellikleri,
►çevresel ve servis koşulları

ayrıca belirtilmelidir.

Bir ürünün yalnızca “IEC 62271-201'e uygun” olarak tanımlanması, projenin ihtiyaç duyduğu bütün performans özelliklerinin otomatik olarak tanımlandığı anlamına gelmez.

18. Mevcut IEC 62271-201:2014 referansları kontrol edilmeli

IEC 62271-201:2014, yeni baskının yayımlandığı 22 Temmuz 2026 tarihinde IEC tarafından geri çekilmiş ve yerine IEC 62271-201:2026 Edition 3.0 yayımlanmıştır.

Bu nedenle;

yeni hazırlanacak teknik şartnamelerde, satın alma dokümanlarında, üretici teknik kataloglarında ve test şartlarında IEC 62271-201:2014 atıflarının kontrol edilmesi önemlidir.


Ancak mevcut bir tesis veya daha önce yapılmış bir sözleşme bakımından yeni baskının yayımlanması, önceki baskıya göre üretilmiş bir ekipmanın kendiliğinden uygunsuz hâle geldiği anlamına gelmez. Uygulanacak standardın sözleşme, mevzuat, proje şartnamesi ve uygunluk değerlendirme sistemi çerçevesinde ayrıca değerlendirilmesi gerekir.

Sonuç

IEC 62271-201:2026 Edition 3.0, katı yalıtkan mahfazalı orta gerilim anahtarlama ve kontrol düzenleri için son on iki yılın önemli teknik revizyonudur.

Yeni baskının en dikkat çekici yönleri;

IEC 62271-200:2021 + AMD1:2024 ile uyum, IEC 62271-1:2017'ye göre yeniden düzenlenen madde yapısı, topraklama devresinin daha ayrıntılı tanımlanması, LSC sınıflandırmasının açıklığa kavuşturulması, IAC testlerindeki değişiklikler, Kriter 4 için getirilen 1 saniye kuralı, çıkıntılı tertibatların iç ark testlerinin ayrıntılandırılması ve PI kategorisinin kaldırılmasıdır.

Dolayısıyla 2026 baskısı yalnızca standardın tarih ve referans numarasının güncellenmesi olarak değerlendirilmemelidir.

Özellikle orta gerilim hücresi üreticilerinin, tasarımcıların, proje ve şartname hazırlayıcılarının, tip test laboratuvarlarının ve kabul personelinin IEC 62271-201:2014'e dayanan mevcut teknik dokümanlarını yeni baskının hükümleri açısından gözden geçirmeleri gerekmektedir.

CENELEC   çalışma grubu CLC/TC 17AC  “EN IEC 62271-201:2026  High-voltage switchgear and controlgear - Part 201: AC solid-insulation enclosed switchgear and controlgear for rated voltages above 1 kV and up to and including 52 Kv” standardını 26.08.2026 tarihinde onaylamıştır. 
TSE tarafından iş programına alınmıştır. En kısa zamanda Türkçe’ye çevrilerek yayınlanmasını dileriz. 

Kaynak:
IEC, IEC 62271-201: 22.07.2026 High-voltage switchgear and controlgear - Part 201: AC solid-insulation enclosed switchgear and controlgear for rated voltages above 1 kV and up to and including 52 kV