Karikatürlerle Felsefe Bölüm-19
Francis Bacon 

Hazırlayan ve Derleyen: Erdemir Toykan 
 

[Yayım Tarihi: 20 Ağustos 2025]

(Resim: extentialcomics) Bu çizgi romandaki filozof: Francis Bacon
 

İlk kare (soldan sağa, yukarıdan aşağıya):
Adam 1: Başardım! Sonunda gerçeği keşfetmenin bir yolunu buldum. Yapmamız gereken şey, beni dinleyin, ŞEYLERE BAKMAK!
Adam 2: Biz zaten bunu yapıyoruz, Aristoteles'in bize tam olarak doğru olan şeyi söylediği bu kitaba bakıyoruz.

İkinci kare:
Adam 1: Hayır hayır hayır! Kitaplardan daha fazla şeye bakıp, nasıl çalıştıklarını çözmeye çalışalım, böylece onlarda ustalaşabiliriz.
Adam 2: Evet, biz de kutsal kitaplara bakarız.

Üçüncü kare:
Adam 1: Hayır, dünyaya bakmaktan kastettiğim, şeylere bakmaktan ve nasıl çalıştığını yazmaktan.
Adam 2: Anlamıyorum. Aquinas kitabına bakmak gibi mi?
Adam 1: Hayır, şeyler!
Adam 2: Neler?

Dördüncü kare:
Adam 1: Bilmiyorum, belki bu odada oluşan küfe bakarak başlamalısınız...
Adam 2: Hmm, hayır, Aristoteles küf hakkında hiçbir şey söylememiş gibi görünüyor.

Beşinci kare:
Adam 1: Hayır, bu odadaki küf, tam orada!
Adam 2: Bu hangi bölüm, göremiyorum?

Altıncı kare:
Adam 1: Orada! O... ne... büyüyor...
Adam 2: Küf gerçek olsaydı bir yerde sözü geçerdi!

Yedinci kare: 
Adam 1: Vay, beklenmedik bir şeydi. Sanırım küf böyle çalışıyor.                          
Adam 2: Hah, bunu yazmam iyi olur.

Resmin yorumu: Bacon'ın skolastiklere yönelik temel eleştirisi, gerçeği bulmak için tüm zamanlarını Aristoteles'in eserleri ve kutsal metinler gibi birkaç metni yorumlamakla geçirmeleridir. İleriye yol göstereceğini düşündüğü radikal ve yeni bir yaklaşım geliştirdi: Nesnelere bakmak. Uzun lafın kısası, bu, bilimsel devrimin temeli oldu.
 

 
 Genç Francis Bacon, Ulusal Portre Galerisi'nde resmedilmiştir ; Bacon'ın başının etrafındaki yazıda şunlar yazmaktadır: Si tabula daretur digna animum mallem , Latince "Keşke insan zihnini resmedebilseydi". (Resimler: Vikipedi)
 

Yaşam ve Felsefesi: Francis Bacon, 1561-1626 yılları arasında yaşamış Kral I. James döneminde İngiltere Başsavcısı ve İngiltere Lordlar Kamarası Şansölyesi olarak görev yapmış İngiliz bir filozof, bilim insanı ve devlet adamıdır. Modern bilim felsefesinin öncülerinden biri olarak kabul edilir. Bacon, özellikle deneysel yöntemi ve bilimsel araştırmanın sistematik bir şekilde yapılması gerektiğini savunmasıyla tanınır.
 

Bacon'un en önemli eserlerinden biri "Novum Organum"dur. Bu eser, Aristoteles'in mantık anlayışına bir alternatif sunarak, gözlem ve deney yoluyla bilgi edinmeyi teşvik eder. Bacon, bilimin insanlığın ilerlemesi için bir araç olduğunu düşünüyordu ve bu nedenle bilimsel bilginin toplumda yaygınlaşmasını savunuyordu.

Aynı zamanda, Bacon'un "İdola" kavramı da önemlidir. Bu kavram, insan düşüncesindeki yanılsamaları ve önyargıları ifade eder. Francis Bacon , 16. yüzyılın sonları ve 17. yüzyılın başlarında yaşamış bir İngiliz filozof, bilim insanı ve yazar.
 

Bacon'un düşünceleri, özellikle bilimsel yöntemin gelişimi açısından oldukça önemlidir. İşte bazı temel kavramları:



1. Empirizm: Bacon, bilginin deneyim ve gözlem yoluyla elde edilmesi gerektiğini savunur. Bu, bilimsel yöntemin temel taşlarından biridir. Yani, teorilerimizi test etmek için doğrudan gözlemler yapmalıyız.

2. Indüktif Yöntem: Bacon, bilgilere ulaşmanın en iyi yolunun belirli gözlemlerden genel sonuçlar çıkarmak olduğunu öne sürer. Bu, bilimsel araştırmalarda sıklıkla kullanılan bir yöntemdir.

3. Dört İdola: Bacon, insan düşüncesini etkileyen dört tür yanılsama veya "idol" tanımlar:

- İdola Tribus: İnsan doğasından kaynaklanan yanılgılar.
- İdola Specus: Bireylerin kendi deneyimlerinden kaynaklanan yanılgılar.
- İdola Fori: Dil ve iletişimden kaynaklanan yanılgılar.
- İdola Theatri: Felsefi sistemlerden veya dogmalardan kaynaklanan yanılgılar.

4. Bilimsel Devrim: Bacon, bilimsel devrimin öncülerinden biri olarak kabul edilir. Bilimsel yöntemin sistematik bir şekilde uygulanması gerektiğini savunarak, bilimin ilerlemesine büyük katkılarda bulunmuştur.yanılsamaların üstesinden gelinmesi gerektiğini vurgulamıştır.